Personal tools
- Have you seen?
-
Have you seen?
Think you might have the skills to serve on a government board? Find out here.
- Hot Topics
-
Status of Women in new zealand
New Zealand's 6th CEDAW report to the United Nations
Wāhine Māori
Wāhine Māori ki Aotearoa
Tangohia te Whakarāpopotonga Matua PDF [292 kB]
Tangohia te Whakarāpopotonga Matua HTML [16.6 kB]
Kia tukua atu tētahi tārua o te pūrongo, i-mēra ki mwa@mwa.govt.nz me tōu ingoa, tōu kāinga noho.
He pūrongo mai i te Minitatanga Mō Ngā Wāhine ka arotake i ngā raraunga mai i ‘Ngā Putanga Pai rawa atu mō te Māori: Te Hoe Nuku Roa’.
Ngā Putanga Pai rawa atu mō te Māori – Te Hoe Nuku Roa, he rangahau wā roa o ngā kāinga Māori, he mea tautoko nā te Foundation for Research, Science and Technology. I tīmata te rangahau nei i te tau 1994, i tauiratia ki te taha o Tatauranga Aotearoa. Ko tōna tikanga, he rangahau matapōkere tēnei o ngā kāinga Māori i Aotearoa. I te tuatahi ka whakahaerehia te rangahau ki ngā rohe o Manawatū, Whanganui, Te Awakairangi, Tāmaki-makau-rau ki te tonga me Tūranga-nui-a-Kiwa. Whāia, kua whakaroatia atu te rangahau nei mō ētahi tau e rima, ā, e rua ake ngā rohe kua tāpiritia: Te Tai Tokerau me Murihiku.
Ia toru tau ka whakahaerehia te tātaritanga wā roa, ā, i te tau 2004/05 ka whakahaerehia te tātaritanga wā roa tuawhā.
1500 ngā Māori i ngā kāinga e 600 ka whai wāhi ki te rangahau.
Karanga: Ngā Reo o ngā Wāhine Māori
E 29 ngā wāhine Māori i hopukina ō rātou reo e kōrero ana i roto i te reo Māori mō ētahi take 13 arā: te wahine me te kaiārahitanga; te kōrero paki; te reo me te karanga; ngā kaituhi me ngā kaiwhakaputa; ngā kura rumaki reo Māori, me te tito waiata o ēnei rā.
He mahinga tahitanga te tūmahi Karanga i waenganui i Te Minitatanga mō ngā Wāhine me Te Taura Whiri i te Reo Māori ki te whakanui i Te Tau o te Reo Māori i te tau 1995. Ko te tikanga o te tūmahi Karanga, ko te whakatairanga i ngā wāhine Māori hei kaikōrero, hei kaitiaki o te reo Māori. Kua tū mai a Karanga hei taonga nui mō ngā pāpāhotanga Māori, te hunga ako i te reo me ngā kaiako. I tua atu i tōna nui i te taha mātauranga, he taonga kāmehameha ngā rīpene e mau ana i ngā reo o ngā wāhine i whai wāhi ki te mahi nei – mai i te wā o te hopukanga o ngā reo o ngā wāhine i te tau 1995, kua mene atu ētahi o rātou ki tua o te ārai.
Nō ngā wā tata nei ka whakaputangia e Te Minitatanga mō ngā Wāhine ēnei kōrero ki runga DVD, rīpene hoki.
Ki te pīrangi koe te whai i tēnei taonga a ‘Karanga: Ngā Reo o ngā Wāhine Māori’ whakapā ki nga ropū kei runga.
Wāhine Māori: Te Tohu ki ngā Rerekētanga me te Ara Whakamua
Tangohia te PDF [649KB]
Ko te take o tēnei pūrongo: ko te tohu ki ngā rerekētanga i waenganui i ngā wāhine Māori, tāne Māori, ngā wāhine ehara i te Māori, ngā tāne ehara i te Māori puta noa i ngā rāngai mātauranga, mahi, moni whiwhi, hauora, momo whare noho, te ture, mā ētahi tikanga tohu; te tātari me te whakataurite i te wāhi ki ngā wāhine me ngā kōtiro Māori i te tirohanga whānui ki ētahi atu tōpūtanga tāngata, me te tātari i te ahunga whakamua o te kaupapa ‘Ngā Whāinga mō ngā Wāhine’ a te Kāwanatanga (2001, 138 ngā whārangi).
Te arotahi ki ngā Wāhine Māori: Titiro Hāngai, Ka Mārama
Tangohia te PDF [355KB]
Ko tā tēnei pūrongo he whakatakoto i tētahi tirohanga whānui ki ngā take nui ka pā ki ngā koiora o ngā wāhine Māori i runga i ngā nekeneke o te taupori, te āhua o ngā whānau, te mātauranga me te whakangungu, te mahi me te moni whiwhi. Takea mai ai ngā putanga i te Tiro Whānui o te tau 1996. He putanga nā Te Puni Kōkiri me Te Minitatanga mō ngā Wāhine. (1999, e 21 ngā whārangi).
Puka Meka mō ngā Wāhine Māori i te rāngai mahi
Nā Te Puni Kōkiri tēnei puka meka i hanga, i hora ki tā rātou paetukutuku; ka miramira a ia i te nui haere o te wāhi ki ngā wāhine Māori i te rāngai mahi, tae atu ki tā rātou kake i ngā taumata o ngā tohu paetahi, paerua i te mātauranga.
