Skip to content.
Personal tools
Have you seen?

Have you seen?

Think you might have the skills to serve on a government board? Find out here.

Hot Topics

Status of Women in new zealand

New Zealand's 6th CEDAW report to the United Nations

 

Wāhine Māori

Wāhine Māori ki Aotearoa

Tangohia te Whakarāpopotonga Matua PDF [292 kB]
Tangohia te Whakarāpopotonga Matua HTML [16.6 kB]
Kia tukua atu tētahi tārua o te pūrongo, i-mēra ki mwa@mwa.govt.nz me tōu ingoa, tōu kāinga noho.

He pūrongo mai i te Minitatanga Mō Ngā Wāhine ka arotake i ngā raraunga mai i ‘Ngā Putanga Pai rawa atu mō te Māori: Te Hoe Nuku Roa’.

Ngā Putanga Pai rawa atu mō te Māori – Te Hoe Nuku Roa, he rangahau wā roa o ngā kāinga Māori, he mea tautoko nā te Foundation for Research, Science and Technology. I tīmata te rangahau nei i te tau 1994, i tauiratia ki te taha o Tatauranga Aotearoa. Ko tōna tikanga, he rangahau matapōkere tēnei o ngā kāinga Māori i Aotearoa. I te tuatahi ka whakahaerehia te rangahau ki ngā rohe o Manawatū, Whanganui, Te Awakairangi, Tāmaki-makau-rau ki te tonga me Tūranga-nui-a-Kiwa. Whāia, kua whakaroatia atu te rangahau nei mō ētahi tau e rima, ā, e rua ake ngā rohe kua tāpiritia: Te Tai Tokerau me Murihiku.

Ia toru tau ka whakahaerehia te tātaritanga wā roa, ā, i te tau 2004/05 ka whakahaerehia te tātaritanga wā roa tuawhā.

1500 ngā Māori i ngā kāinga e 600 ka whai wāhi ki te rangahau.

Karanga: Ngā Reo o ngā Wāhine Māori

E 29 ngā wāhine Māori i hopukina ō rātou reo e kōrero ana i roto i te reo Māori mō ētahi take 13 arā: te wahine me te kaiārahitanga; te kōrero paki; te reo me te karanga; ngā kaituhi me ngā kaiwhakaputa; ngā kura rumaki reo Māori, me te tito waiata o ēnei rā.

He mahinga tahitanga te tūmahi Karanga i waenganui i Te Minitatanga mō ngā Wāhine me Te Taura Whiri i te Reo Māori ki te whakanui i Te Tau o te Reo Māori i te tau 1995. Ko te tikanga o te tūmahi Karanga, ko te whakatairanga i ngā wāhine Māori hei kaikōrero, hei kaitiaki o te reo Māori. Kua tū mai a Karanga hei taonga nui mō ngā pāpāhotanga Māori, te hunga ako i te reo me ngā kaiako. I tua atu i tōna nui i te taha mātauranga, he taonga kāmehameha ngā rīpene e mau ana i ngā reo o ngā wāhine i whai wāhi ki te mahi nei – mai i te wā o te hopukanga o ngā reo o ngā wāhine i te tau 1995, kua mene atu ētahi o rātou ki tua o te ārai.

Nō ngā wā tata nei ka whakaputangia e Te Minitatanga mō ngā Wāhine ēnei kōrero ki runga DVD, rīpene hoki.

Ki te pīrangi koe te whai i tēnei taonga a ‘Karanga: Ngā Reo o ngā Wāhine Māori’ whakapā ki nga ropū kei runga.

 

Wāhine Māori: Te Tohu ki ngā Rerekētanga me te Ara Whakamua

Tangohia te PDF [649KB]

Ko te take o tēnei pūrongo: ko te tohu ki ngā rerekētanga i waenganui i ngā wāhine Māori, tāne Māori, ngā wāhine ehara i te Māori, ngā tāne ehara i te Māori puta noa i ngā rāngai mātauranga, mahi, moni whiwhi, hauora, momo whare noho, te ture, mā ētahi tikanga tohu; te tātari me te whakataurite i te wāhi ki ngā wāhine me ngā kōtiro Māori i te tirohanga whānui ki ētahi atu tōpūtanga tāngata, me te tātari i te ahunga whakamua o te kaupapa ‘Ngā Whāinga mō ngā Wāhine’ a te Kāwanatanga (2001, 138 ngā whārangi).

 

Te arotahi ki ngā Wāhine Māori: Titiro Hāngai, Ka Mārama 

Tangohia te PDF [355KB]

Ko tā tēnei pūrongo he whakatakoto i tētahi tirohanga whānui ki ngā take nui ka pā ki ngā koiora o ngā wāhine Māori i runga i ngā nekeneke o te taupori, te āhua o ngā whānau, te mātauranga me te whakangungu, te mahi me te moni whiwhi. Takea mai ai ngā putanga i te Tiro Whānui o te tau 1996. He putanga nā Te Puni Kōkiri me Te Minitatanga mō ngā Wāhine. (1999, e 21 ngā whārangi).

 

Puka Meka mō ngā Wāhine Māori i te rāngai mahi

Nā Te Puni Kōkiri tēnei puka meka i hanga, i hora ki tā rātou paetukutuku; ka miramira a ia i te nui haere o te wāhi ki ngā wāhine Māori i te rāngai mahi, tae atu ki tā rātou kake i ngā taumata o ngā tohu paetahi, paerua i te mātauranga.

 Back to Top